Feeds:
Berichten
Reacties

Archive for the ‘groep 1-8 samen’ Category

Dat wordt kiezen, denk ik als ik de nieuwste Kind op Zondag bekijk.
Voor de kinderen van 4 tot 7 jaar zijn lezingen uit Johannes uitgewerkt. En voor de kinderen van 8 tot 12 jaar het Hooglied. Zo te zien doet Bonnefooi hetzelfde met haar kindernevendienstideeën.

In een tuin omhelzen 2 mensen elkaar en  anderen geven elkaar een hand. Middeleeuws miniatuur Hooglied Rothschild

Uitsnede uit Middeleeuws miniatuur Rothschild Hooglied

Alle kinderen in één groep

Tja. Wij hebben slechts één groep. Hebben we deze weken extra werk aan de nevendienst?

  • of uitdagender materiaal zoeken voor de oudste kinderen
  • of toegankelijker materiaal voor de jongsten

Kan je ook stellen, de ene week komen de jongsten aan bod, de andere week de oudsten? Natuurlijk. Maar wil je dat echt?

Wij laten het afhangen van de keuze van de gastpredikant.

Wat mij betreft blijft het een hele uitdaging, kindernevendienst geven voor kinderen van 4 tot en met 12 jaar in één groep. Nog meer als er 2 verschillende onderwerpen zijn.
Wel een hele mooie uitdaging, Andrea.

Extra materiaal over het Hooglied

In het boek Het hoogste woord : bijbel voor kinderen / Imme Dros et al.
Kinderbijbel voor kinderen vanaf 9 jaar.
4 gedichten van Karel Eykman
Hooglied 4:1 Het is om gek van te worden
Hooglied 5:2 Zo raar gedroomd vannacht
Hooglied 6:12 Zo kende ik mij nog niet (vind ik passen bij het thema van 19 april : Jij maakt mij anders)
Hooglied 8:6-7 Het slaat in als een bom

In het boek Waar het om gaat : 7 x 7 bijbelse gedichten / Karel Eykman
Hooglied 2 Kijk uit!
Hooglied 4 Zoete zoen
Hooglied 4 De geheime tuin
Hooglied 5 Vertel op
Hooglied 6 Vanaf het voetstuk
Hooglied 8 Broer en zus
Hooglied 8 Steekvlam (hetzelfde als Het slaat in als een bom)

Deze gedichten staan ook in het boek Met open ogen / Karel Eykman.
Alle genoemde gedichten zijn voor de oudere kinderen.

Lessuggesties

Lessuggesties voor onderbouw, middenbouw en bovenbouw (pdf-bestand)

Achtergrond

Algemene achtergrondinformatie over het Hooglied

Meer informatie

Meer blogteksten over alle leeftijden in één groep.
Bron foto: Flickr Beinecke Rare Book & Manuscript Library, Yale University
Kindernevendienstmethode Kind op Zondag
Kindernevendienstmethode Bonnefooi

Read Full Post »

3e Advent kerken we in de Dorpskerk. Er is één kind, uit groep 8. Het is heel begrijpelijk dat de tiener liever in de kerk blijft zitten dan meegaat naar de nevendienst.
De predikant vraagt in de dienst of ik een stukje voor het kerkblad wil schrijven. Wat zijn de plannen voor deze kindernevendienst geweest?

Kleuter of tiener

Alle kinderen van groep 1 tot en met groep 8 zijn ondergebracht in één kindernevendienstgroep. Het voorbereiden van het onderwerp is vaak een hele uitdaging. Van te voren weet je niet welke kinderen er zijn. Zijn er kleuters die de bijbelverhalen voor het eerst horen? Komen tieners die het verhaal van Ruth al kennen?

Kernthema’s

Begrijpen de oudste kinderen na afloop waarom het verhaal van Ruth 4 goed bij Advent past? Met hen wil ik meer nadenken over het vreemdelingschap van de trouwe Ruth.
En zien de jongste kinderen in dat het heel bijzonder is dat een buitenlandse vrouw, zonder man, tóch moeder wordt? Zelfs de overgrootmoeder van koning David. Het is goed als kleuters het verhaal van Ruth leren kennen.

Materiaal voor een kindernevendienst over Ruth 4

Materiaal voor een kindernevendienst over Ruth 4

Divers materiaal

Daarom sjouw ik deze zondag heel wat mee. De Kees de Kort kinderbijbel, voor kleuters. Een ongeschreven brief van een verliefde Ruth aan Boaz voor tieners (uit een boek van Karel Eykman). Nog een kinderbijbel voor kinderen van de middenbouw. Wat ik wil vertellen en vragen bereid ik al wel voor alle leeftijden voor.  De precieze invulling hangt af van de kinderen die er zijn.

Extra verwerking

Als verwerking rijgen we in de adventstijd een ketting. Elke zondag komt een kraal van een voormoeder van Jezus aan het rode koord, plus kralen met de namen van de kinderen die er die zondag zijn.
Voor het kind dat zijn of haar naam al op een kraal geschreven heeft en geen 2e kraal wil, heb ik een spel in de aanbieding. Verlies de moed niet. Het is een soort ganzenbord waarin alle grote gebeurtenissen in het leven van Naomi en Ruth worden benoemd.
Tijdens het versieren van de kraal heb ik voor de oudsten nog een lied om naar te luisteren: Het lied van Ruth, gezongen in het Zuid-Afrikaans door Stef Bos. Jou land is my land, jou God is my God.

Bouwstenen

Met deze bouwstenen hoop ik tot een goede kindernevendienst te komen. De bijbel ligt open op Mattheüs 1, zodat de kinderen zelf kunnen lezen hoe de evangelist aan zijn bijbelboek begint.

Delen

Is de voorbereidingstijd nu weggegooide energie? Nee, zelf leer ik altijd bij over het onderwerp van die zondag. Omdat ik mijn voorbereidingen deel via internet, weet ik dat andere kindernevendienstleiding ook iets aan mijn plannen en ervaringen kan hebben, Andrea.

Read Full Post »

Een golf die bijna over je heen slaat, met dat beeld voor ogen komen de kinderen de nevendienstruimte in. Het is al lang geleden en ik meen dat het thema van de kerkdienst de watersnoodramp is. De gastpredikant laat een indringend filmpje zien: hoge golven die de camera bijna wegspoelen. Een mens die de golven in loopt en plotseling zie je die mens niet meer.

Heftige beelden

Voor mezelf vind ik het al heftige beelden maar de kinderen zijn ook nog in de kerk als het filmpje vertoond wordt.
Ik meen de vraagtekens op hun gezichten te zien als ze binnenkomen. Zijn ze getuigen van een verdrinking geweest?

Daarom gaan we eerst praten over wat we gezien hebben. Wat vind je van het filmpje dat je gezien hebt? Wat denk je, waarom heeft de dominee dit laten zien? Ik weet niet eens meer of ik die ochtend het gewone programma nog doe.

Te eng?

Ga ik zondag in dezelfde valkuil stappen? Ik wil de kinderen schilderijen laten zien van de verschijning van Jezus. Daar hoort wat mij betreft ook deze prachtige Caravaggio bij.

Ongelovige Thomas / Caravaggio

Is dit schilderij te eng voor een 5 jarige?

Schrik ik hiermee gevoelige zielen af? Een aantal jongens zal dit wel stoer vinden, schat ik zo in. Maar die jongere meisjes? Ik kom tot de conclusie dat ik de kinderen daarvoor niet goed genoeg ken. Ik sta niet meer bij het schoolplein. Ik heb natuurlijk niet elke zondag kindernevendienst. De beoogde meisjes zijn er ook niet altijd als ik wel nevendienst heb. Wat denk jij? Kan je dit schilderij laten zien aan iemand van 5 jaar?

Naschrift 16 april:
Via Twitter reageert een aantal mensen op de vraag:

  • één persoon zou het niet durven
  • één moeder geeft aan dat haar kinderen van streek zullen zijn
  • één persoon ziet geen enkel bezwaar

Mijn eigen gevoel zegt: neem geen risico. Ik neem dat schilderij niet op in de powerpoint presentatie, wel een foto die op het schilderij gebaseerd is van Andy Moxon.

Read Full Post »

Geen kind

We vergaderen voor de startbijeenkomst van de kindernevendienst. Dan komt het rooster ter sprake. Wat gaan we doen: 1 of 2 leidsters inroosteren. Ondanks dat de scholen al weer begonnen zijn hadden we 2 maal achter elkaar geen kinderen. De kans dat ze plots wel in groten getale komen is niet groot.

Hadden we maar een rattenvanger van Hamelen

Stel je eens voor…

Niet elke zondag

Op papier ziet het er goed uit. 7 kinderen voor de onderbouw, 10 voor de bovenbouw. Maar ervaring leert dat hun ouders niet elke week naar onze kerk komen. 1 x per 2 weken, 1 x per 3 weken, 1 x per 4 weken of nog minder. Keer na keer voor niks een kindernevendienst voorbereiden is niet motiverend.

Groep 1-8 samen

Voorlopig staat er weer één leidster per zondag ingeroosterd. Voor een combi-kindernevendienst, alle leeftijden bij elkaar. Gaan we zo naar het begin van het einde?

Meer lezen over kindernevendienst

Groep 1-8 samen
De titel van deze blogtekst is ontleend aan een krantenartikel over de toekomst van onderwijs en kinderopvang in de gemeente Veere (niet digitaal verschenen).
Bron foto: wikimedia

Naschrift

Bvenstaande blogtekst ontstaat in een uurtje op zaterdagavond. De volgende zondag is het volle bak bij de kindernevendienst. Minstens 5 kinderen uit onze eigen gemeente en 3 vakantiegasten. Ik wil best vaker in het ongelijk gesteld worden.

Read Full Post »

Op 8 november 2011 organiseert de Provinciale Raad van Kerken in Zeeland het symposium kerk, krimp, kans. Ik ontdek het via de website www.protestantszeeland.nl. Bovendien opent de Provinciale Zeeuwse Courant op Hervormingsdag met een groot artikel. Half Zeeland is onkerkelijk.

Kans

Zal ik er naar toe gaan? Over krimp en de gevolgen voor de kindernevendienst hoor en lees ik namelijk nog veel te weinig. Bovendien gun ik mezelf een andere blik op de problematiek. Het woord kans in de titel van het mini-symposium trekt me definitief over de streep. Ik doe het.

Kerkgang in Zeeland, Kapelle 1930

Kerkgang in Kapelle, Zeeland, 1930

Onkerkelijk

Er zijn zorgen. Zowel in de katholieke als protestantse kerk. Als de helft van de bewoners in Zeeland al onkerkelijk is. Wat zijn de gevolgen voor de samenleving? Komt er een eind aan een reeks van 13 eeuwen waarin ouders het geloof doorgeven aan hun kinderen?

Kerk overbodig

In twee lezingen wordt het beeld geschetst. En de 3e spreker begint met een filmpje getiteld: is de kerk nog nodig? Hij vertelt over nieuwe vormen van kerk-zijn. Geloven staat eigenlijk los van de stenen kerkgebouwen. Geloven is veel meer een manier van leven. De spreker weet van jonge mensen. Ze zijn gelovig opgevoed maar hebben helemaal niks met het instituut kerk.

Kindernevendienst

Na de pauze gaat het echt leuk worden, er is tijd voor een onderling gesprek. Er zijn 4 gespreksvragen om richting te geven aan de discussie. Unaniem kiest onze tafel: Wat ziet u als de grootste uitdaging voor uw parochie/kerk/gemeente?
Ik mag vertellen dat ik erg begaan ben met de kindernevendienst. Er zijn steeds minder kinderen. Het gebeurt steeds vaker dat alle kinderen in één kindernevendienstgroep zitten. Hoe spreek je tegelijkertijd een kleuter van 4 en een prepuber van 12 aan? Niet één keer maar elke week? Als je de juiste toon niet weet te vinden gaan vooral de oudere kinderen afhaken. En heeft het handjevol kinderen genoeg andere gelovige kinderen om zich heen? Vindt het vriendjes en vriendinnetjes bij de nevendienst? Of merkt het kind telkens weer dat het de enige uit zijn klas is.

Afknappen

Het gesprek gaat verder. Een vader ziet zijn eigen kinderen afknappen op de kerk. Dát is de grootste uitdaging. Jongeren knappen af op de vorm. Op het instituut kerk. Ik herken het helemaal.

Onderdeel van het probleem

Tot mijn schrik, komt de volgende gedachte bij me op: Is de kindernevendienst dan geen onderdeel van het probleem? Nevendienst hoort immers bij het instituut kerk. Het staat er niet los van. Zonder kerkdienst geen kindernevendienst. Ik ben kindernevendienstleidster. Draag ik er nu zelf aan bij dat jongeren uiteindelijk afknappen op de kerk? Om vervolgens over krimp te klagen op dit weblog?
Zo heb ik er nog nooit tegenaan gekeken.

Bovenkerkelijk

Met bewondering kijk ik naar de katholieken. Zij werken al veel meer bovenplaatselijk dan wij, protestanten. En ik denk dat wij dat ook moeten gaan doen. Zeker in het jeugdwerk en jongerenwerk. Wat mij betreft ook op het gebied van de kindernevendienst. Maar die gedachte is nu nog taboe.

Veranderen

Er wordt ook gesproken over het veranderingsproces. Er zijn mensen die de huidige situatie willen behouden. Zij schieten bij voorbaat in de verdediging. Toch zijn er ondernemende mensen die iets durven gaan doen. Om van binnen uit in een organisatie te kunnen vernieuwen moet je in de organisatie wel onrust accepteren. En je moet je ook realiseren dat vernieuwing kan mislukken.
Durven wij 5 of 10 jaar verder te kijken? En daar nu al naar te handelen? Durven wij te vernieuwen? Wat helpt ons over onze eigen schaduw heen te springen?

Kern

Gelukkig, het is geen saaie avond. Integendeel. We spreken over de kern van geloven. We vragen ons af: vertellen we wel genoeg over de liefde van Jezus? Hebben we het over de betekenis van Jezus in ons eigen leven? Laten we op een positieve manier zien hoe je gemeente kan zijn?

Ikea

Misschien moeten we ook voor de kinderen op zoek naar een nieuwe vorm van kerk-zijn. Stel je voor. In de Ikea kan je je kind niet alleen brengen naar Småland maar ook naar de kindernevendienst. Komen de kinderen dan wel? Want over een paar jaar kan de kindernevendienst in de kerk opgeheven worden. Of krijgen we nog een kans?

Bron foto: Beeldbank Zeeland, recordnummer 59537

Meer lezen over krimp, kerk, kans:

Read Full Post »

In een iets andere samenstelling gaan we een week later verder met de basiscursus kindernevendienst. Met als onderwerp kindernevendienstmethoden en het maken van een programma voor één kindernevendienst.

Afgelopen zondag heb ik kindernevendienst gehad en daarbij heb ik al wat kunnen toepassen van de aangereikte stof. Wij wijken in september af van het Matthëusrooster en verdiepen ons in Rechters. Heerlijk verfrissend vind ik dat, hoewel het bepaald niet gemakkelijk is om te begrijpen wat de verhalen ons nu te vertellen hebben. Er komt veel oudtestamentisch geweld en gruwel in voor, als ik het zo mag zeggen.

8N1

De 2e zondag uit de Rechterreeks gaat over een man die zijn god verliest. De zaterdag ervoor hebben we startdag van het jeugdwerk. Het zou best kunnen dat er dan veel kinderen thuis blijven de volgende dag. Ik kan me maar beter voorbereiden op een 8N1 nevendienst; kinderen van groep 1 t/m groep 8 bij elkaar.

Basiscursus toepassen in de praktijk

Tijdens de 1e cursusavond hebben we het gehad over de ontwikkelingspsychologie van het kind en over meervoudige intelligentie. Nu kan ik proberen om zoveel mogelijk leeftijden aan te spreken. Ik weet een beetje waar ik op kan letten:
< 6 jaar: verhaal is waar. Met het voorlezen probeer ik rekening te houden met het letterlijk aannemen van de verhalen door de kleintjes.
10-12 jaar: verbanden. Met de oudere kinderen bespreek ik waar dit verhaal staat in de bijbel. Welk verhaal komt hier voor en hier na.
10-12 jaar: actualiteit. En de link naar de actualiteit is helaas eenvoudig te leggen. Zijn er gebieden op de wereld waar geen regels zijn en iedereen maar een dodde doet, doet wat hem zelf goed dunkt?
M.I. lichamelijk-kinestetisch talent. Voor jongens houd ik de optie open voor een enigszins wilde verwerking.

Het voelt goed om een beetje het idee te hebben om met alle kinderen rekening te houden. Zonder de cursus was het bij een gevoel van onmacht gebleven, nu kan ik er iets aan doen.

Methoden

Vorige week was het al duidelijk: we gebruiken allemaal dezelfde methode: Kind op Zondag. Dat is mooi, dat betekent dat we niet al te lang stil staan bij de verschillende methoden. Een enkeling heeft vertel het maar erbij. Daarin schijnen heel veel verwerkingssuggesties te staan.

Als ik terloops vertel dat er heel weinig gezocht is naar de blogtekst over Richteren, zegt één van de cursisten: ja, als je 2 methoden hebt, kies je heel vaak voor het makkelijkste verhaal en laat je de moeilijke onderwerpen liggen. Ja, zo zal het wel werken. Maar dat lijkt me niet leuk voor de kinderen.

Kinderen van de zondagsschool op een zendingsfeest. Meliskerke, 1938. Bron: Beeldbank Zeeland

Kinderen van de zondagsschool op een zendingsfeest. Meliskerke, 1938

Doelstelling kindernevendienst

Weten we eigenlijk wel waarom er kindernevendienst is in onze kerk? Wat willen we ermee bereiken? Wie ging vroeger zelf naar de kindernevendienst of naar de zondagsschool? En hoe heb je dat ervaren?
Prachtige ervaringen komen bij dit onderdeel naar voren. En het bepaalt ons bij het waarom.

De persoonlijke motivatie komt ook ter sprake: wat wil jij bereiken bij het kind door het geven van de kindernevendienst. Door hierover na te denken, door jezelf uitspraken te horen doen, word je jezelf weer bewust van de bron waar uit je put. Deze bewustwording hoort absoluut thuis in een basiscursus.
De sfeer wordt extra leuk vanwege de hilarische herinneringen die naar boven komen bij het bespreken van de vraag: wat vinden jullie geschikte activiteiten voor een kindernevendienst?

Programma maken

Tot slot van die avond staan we stil bij hoe je een kindernevendienst in elkaar kunt steken:

  • Kies één kernboodschap
  • Verbind die kern aan een thema uit het leven van de kinderen
  • Kies een werkvorm dat bij het thema past
  • Voeg alle onderdelen bij elkaar
  • Doe de praktische voorbereidingen: vorm bijbelverhaal, knutselspullen verzorgen, enz.
  • Bedenk hoe je de kinderen met de kernboodschap weg laat gaan

De cursusleidster heeft praktijkervaring en dat is natuurlijk een voorwaarde voor het geven van een cursus. Maar ook erg handig voor de kleine voorbeelden, tips en trucs. De cursusleidster weet dat een kindernevendienst plotseling voorbij kan zijn. Dan staat ineens de koster in de deuropening. O, we moeten terug naar de kerk. Dan moet je al nagedacht hebben over hoe de kinderen met de kernboodschap weggaan. Daar wil ik de volgende keren extra op letten.

Er komen ook nog nieuwe programmaonderdelen ter sprake zoals opwarmer en verkenning van het onderwerp. Dat prikkelt wel om nog creatiever na te denken over het bijbelverhaal van de zondag.
Het contact met de predikant wordt niet genoemd. Ik vind dat dit wel hoort bij het voorbereiden van de nevendienst. Maar ik weet al dat dat wel ter sprake komt tijdens de 3e cursusavond.

Vervolg

Avond 3 van basiscursus kindernevendienst gaat over: verhalen vertellen en gebed en rituelen.
Meer informatie over basiscursus kindernevendienst. De cursus wordt gegeven door JOP.
De 1e cursusavond is beschreven in: Basiscursus kindernevendienst 1 : over het kind en het groepsgesprek.
Bron foto: Beeldbank Zeeland.

Overzicht kindernevendienstmethoden

8 december 2015 toegevoegd:
JOP heeft een overzicht van kindernevendienstmethoden gemaakt.

Read Full Post »

We houden erover op. Het is niet anders. De statistieken laten het duidelijk zien. Onze ervaring spreekt ook voor zich. We moeten maar accepteren dat er weinig kinderen naar de kindernevendienst komen. Mond dicht houden en maar blij zijn met diegenen die wél komen.

Ogen dicht
Dit geluid hoor ik steeds vaker. En misschien hebben deze mensen ook wel gelijk. Maken we onszelf gek door telkens te benoemen wat een gemis is? Komt er één kind bij door te blijven praten over de krimp in de kerk?

Gandhian Advice

Mond dicht
Toch kan ik dat niet. Ik wil er juist over praten. Want daardoor kom je wel op ideeën. Tijdens een kindernevendienstvergadering laat ik het volgende ballonnetje op: misschien gaan we er over een paar jaar wel toe over dat de kindernevendiensten per dorp verdeeld worden. De ene zondag is het in het ene dorp crèche en nevendienst, de tweede zondag in weer een ander dorp en de derde zondag in nog een ander dorp. Hmm, kan je nooit meer in je eigen dorp kerken is de reactie. Daar moet men niet aan denken en dus denken we ook niet meer verder.

Zoeken naar oplossingen
Dat laatste vind ik niet goed. Volgens mij moeten wij nu al wel nadenken. Met elkaar. Met betrokkenen uit alle Walcherse dorpen en misschien ook wel uit de grote stad erbij. Op zo’n manier sta je nl. zelf aan het roer. Kan je actief op zoek gaan naar alternatieven. Of moeten we de wegloop van kinderen – de volgende generatie gemeenteleden – maar laten gebeuren?

Eén groep voor alle kinderen
Momenteel volg ik een basiscursus kindernevendienst. Samen met kindernevendienstleiding uit andere Walcherse dorpen. Overal is het aantal kinderen zodanig, dat er één groep is. Met daarin kinderen van 4 tot 13 jaar oud. Alle leiding staat voor de uitdaging om een passende kindernevendienst te maken die aanslaat bij kleuters t/m prépubers. Wij zijn daarin niet alleen.

Eén keer per twee weken
In één dorp is er slechts één keer per twee weken kindernevendienst. De leidster geeft dan kindernevendienst aan het eigen kind en het kind van de andere leidster. De andere zondag blijven die gezinnen (gedeeltelijk) thuis.

Minder kinderen
Is het zo erg aan het worden? Ik dacht dat het aan de speciale omstandigheden in ons dorp lag. Maar wij zijn de enigen niet. Ook in de dorpen waar nog wel een protestants-christelijke basisschool is, gaat het aantal kinderen in de kerk achteruit. Dat had ik echt niet gedacht. Hoe onnozel.

Houvast aan elkaar
Maar kinderen hebben kinderen nodig. Het is goed als een kind een ander gezin in de kerk ziet: zij doen net als wij. In de schoolklas is het kind vaak een uitzondering als het durft te bekennen dat het naar de kerk gaat. Ja, zelfs op de protestants-christelijke basisschool. Hoe krijgen wij de kinderen mee naar de kerk? Hoe gaat het volgende geslacht het geloven volhouden?

Horizon verbreden
Wordt het geen tijd dat we niet meer gaan organiseren per dorp maar met de dorpen in de buurt? En dan denk ik aan onderdelen van het kerkelijk werk die zich daarvoor lenen: kinder- en jeugdevenementen, cursussen, vormings- en toerustingswerk, diaconale inzamelingsacties. Meer?

Samenwerken?
Onze kerkelijke gemeente beslaat al 2 dorpen. Het vormings- en toerustingsprogramma doen we al met een ander dorp samen. Dat zijn er al 3. Maar misschien moeten we nóg groter denken en doen. Wie doet mee?

8in1
Op 3 september 2011 organiseerde het tijdschrift Bonnefooi een studiedag over de kindernevendienst. Eén van de onderwerpen was kindernevendienst geven aan alle kinderen uit groep 1 t/m 8; in één groep. Zie het verslag van 8N1.

Read Full Post »

Older Posts »

%d bloggers liken dit: