Feeds:
Berichten
Reacties
  • Al een tijdje sta ik niet ingeroosterd voor de kindernevendienst.
  • Nee, ik ga niet in op de uitnodiging een dienst met kinderen voor te bereiden.
  • Het toepassen van Godly play verhalen: niet nu.
  • Proberen of kliederkerk hier van de grond kan komen: even zonder mij.
  • Blogteksten die in mijn hoofd zweven moeten dat nog maar een tijdje blijven doen.

Stilte

De stilte, het nietsdoen op het gebied van bijbelverhalen vertellen, ik heb het nodig.

Mantelzorg

Ik mantelzorg. Al een aantal weken. Al een paar maanden werk ik thuis voor twee. De vrije tijd heb ik nodig om bij te komen. Hobby’s schieten er even bij in. Er is geen energie meer voor het kerkelijk werk.

twee handen rond een bos bloemen

We krijgen de bloemen die tijdens de dienst in de kerk stonden.

Zorg ook goed voor jezelf

Gelukkig is er begrip voor.
Gelukkig bieden mensen aan mijn deel van het werk over te nemen.
Zorg ook goed voor jezelf, zeggen de mensen.

Hulp

En als ik terug kom, dan kan ik de kinderen vertellen over de pan soep die we bij de achterdeur vonden. Hulp die wordt aangeboden en die we ook durven vragen en aanvaarden.

Een kaartje dat precies op tijd komt, als het even moeilijk is. Alsof er een Groter Plan achter zit; geen toeval.

Kennis blijft

Maar als iemand ideeën vraagt voor een nevendienst met Palmpasen merk ik dat die er nog wel zijn.
Wat dacht je van deze verwerking en het boek: Paasverhaal van Brian Wildsmith, als je met Palmpasen geen palmpasentakken wil maken.

Hoop

Hopelijk komt er ook weer een einde aan het mantelzorgen en heeft onze gemeente straks weer 2 kerkelijk vrijwilligers die gewoon doen wat ze vinden om te doen, Andrea.

Bron foto: collectie Andrea

Is het erg als je af en toe mijn kind hoort? Zij kwam wat achteraan bij het hardop bidden, zegt haar moeder later. Nou, ik vind het heerlijk om een kinderstemmetje te horen in de kerk. Dat is mijn antwoord.

Vertrouwen

Hoewel ze me nog nooit gezien heeft, gaat ze zo met me mee naar de kindernevendienst. Ja, ik heb het voor de dienst ook al gevraagd of ze mee wil als ik een verhaal ga vertellen. Ook toen was er geen enkele aarzeling. Wat een onvoorwaardelijk vertrouwen in een totaal onbekende mevrouw. Papa en mama gaan ook een tijdje mee.

Beleefwereld

Vandaag gaat het over de genezing van de blinde. Zijn er veel aanknopingspunten bij de beleefwereld van een 2-jarige? De hele grote bril die ik heb meegenomen vindt ze wel leuk.

Geen geschikt hulpmateriaal

Wat jammer dat ik het Godly play materiaal niet heb meegenomen. En in deze nevendienstruimte staan geen boeken zoals een prentenbijbel. Het verhaal gaat langs haar heen, denk ik.

Tekening van een kind dat speelt met blokken.

Spelend kind. Tekening J. Ogterop, 1884

Samen spelen

Wil je een tekening maken of met het speelgoed spelen? Het wordt het laatste en voor de rest van de kerkdienst ben ik opeens een crèchejuf. Ik krijg heerlijke doe-als-of koffie aangeboden en krijg opdracht Beer een veel te kleine kamerjas aan te trekken.

Voor even kind

Hoera, nu mag het, lekker spelen onder kerktijd. De rest van de week doe ik wel weer alsof ik een groot mens ben en het spelen ontgroeid.

Meer informatie

Bron tekening: ZB, Beeldbank Zeeland, afkomstig uit schetsboek J. Ogterop, circa 1884, geraadpleegd 5 maart 2017

Tja, normaal gesproken gaan 2-jarigen bij ons naar de crèche maar op de een of andere manier ging dat vandaag anders dan anders.

Jezus roept zijn discipelen, zijn leerlingen in Matteüs 4:12-22. Dit verhaal uitwerken op een Godly play achtige manier is niet zo heel erg moeilijk.

Dit heb je nodig:

  • tekst: uit de samenleesbijbel
  • 6 poppetjes
  • water (blauwe stof)
  • 2 boten (soort strijkijzerbodemvorm uit karton geknipt)
  • 2 visnetten (verpakkingsmateriaal mandarijntjes werken ook goed)
scène met houten popptjes: jezus roep zijn discipelen

Jezus ziet twee nog twee broers en vraagt hen hem te volgen

Nadenken

Je kan je deze vragen in het midden leggen:

  • Waarom mensen besluiten hun dagelijkse werk neer te leggen en Jezus te volgen.
  • Wat voor soort mensen zouden die leerlingen van Jezus zijn? Toen? Nu?
  • Ken jij iemand waarvan je kan zeggen: hij probeert een leerling van Jezus te zijn?
  • En jij?

Toneel

Dit stukje leent zich er goed voor om nagespeeld te worden. Je hebt wel 6 kinderen nodig.

Doorgaan op Johannes

Als je een accent legt op het feit dat Jezus verder gaat waar Johannes moest stoppen, kan je dat ook in de verwerking laten terugkomen.

Teken wat willekeurige vormen op een leeg vel. Vraag de kinderen er een complete tekening van te maken.

Maak een woordslinger en herhaal het laatste deel van het woord van je voorganger.

  • Appel
  • Appelstroop
  • Strooppot

Er zijn ook mooie dingen te doen met het thema vissen. Iemand navolgen is ook actueel in deze tijd.

Groot visnet. De kinderen hebben de vissen gemaakt.

Groot visnet. De kinderen hebben de vissen gemaakt.

Heb het goed met de kinderen, Andrea.

Meer informatie:

Bron afbeeldingen:

Eigen collectie Andrea.

Steeds vaker zijn er geen kinderen voor de kindernevendienst. Het voorbereiden is boeiend voor de kindernevendienstleidster en daar blijft het bij.
Als nu diezelfde vrijwilliger zegt: zo hoeft het voor mij niet meer, ik stop er mee. Wat dan?

Stoppen?

Dan maar helemaal stoppen met de kindernevendienst? Dit overzicht bevat 9 alternatieven. Negen manieren om vrijwillige kindernevendienstleiding minder te belasten. Tegelijkertijd blijf je kinderen uitdagen kennis te maken met bijbelverhalen en in meerdere of mindere mate daar zelf mee aan de slag te gaan.

kinderen zitten en staan rond 1 figuur in een kerk

Gebruiken veranderen, in de 19e eeuw kregen kinderen catechese in de kerk

1. Tijdens de preek, kinderen in hun hoekje

Op het punt waarbij ze normaal gesproken naar de kindernevendienst gaan, gaan ze naar een plaats in de kerkruimte waar materiaal voor hen gereed ligt:

  • kleurplaten en kleurtjes
  • rebussen
  • boekjes, liefst met een relatie tot bijbelverhalen
  • spelletjes, ook liefst met een bijbelse insteek
  • knutselmateriaal

Afhankelijk van de aard en leeftijd van de kinderen is het misschien handig als er een begeleider in de buurt is. Terwijl ze bezig zijn kunnen ze meeluisteren naar wat in de kerk gebeurt.
Zo is er wel een kans dat de gezinnen blijven komen.
Bij bijzondere diensten, de hoogtijdagen, doopdiensten of er komt bijv. een koor, dan biedt je wel een “echte” kindernevendienst aan.
Dit lijkt op het verhaal van Sandra: Wat als het er maar één is? Eén kind in de kerk..

2. Doorschuiven van leiding

Er is ook een kerk waar men voor een andere insteek kiest.
De kindernevendienstleiding bereidt elke zondag een nevendienst voor.
Maar ze hebben de crèche, om te doen.
Als er kinderen in de kerk zijn, komt één persoon met de kinderen mee. De crècheleidster gaat de de voorbereide kindernevendienst doen en de nieuwe vrijwilliger doet de crèche.

Degene die iets voorbereid heeft, komt werkelijk in actie, zei het voor de allerkleinsten, en kan in actie komen voor de nevendienst. Eén vrijwilliger is in touw en naar behoefte kunnen dat er 2 worden.

3. Beperken van het aanbod

Je kan ook minder kindernevendiensten aanbieden. 1 x per maand bijvoorbeeld.
Werkt dat? Ik heb nog niemand gesproken die hier ervaring mee heeft.

4. Hetzelfde verhaal vertellen

Ik heb het weleens gedaan. 3 x achter elkaar kindernevendienst.
De 1e keer: geen kind.
Voor de 2e keer heb ik geen nieuw verhaal voorbereid maar het verhaal van de vorige zondag verteld.
Ik gokte dat gezinnen die er de 2e zondag er waren, de 3e zondag niet nog eens zouden komen. Mijn voorbereide verhaal kon nog wel een keer mee. Dat klopte.
Maar toen was ik wel blij met een paar gewone zondagen, waarbij ik gewoon in de kerk kon blijven en de overdenking horen.

5. Leidsters bereiden pas een nieuw verhaal voor, als ze het het verteld hebben.

Als kinderen zo onregelmatig komen, zit er voor hen geen lijn in de verhalen.
Waarom zou je je aan het rooster houden en elke keer weer een ander verhaal voorbereiden?
Als nu iedere leidster een verhaal voorbereidt, en als er geen kinderen zijn die zondag, dan zijn de voorbereidingen voor een volgende keer geweest. Voor over 1 of 3 maanden. De volgende keer moet je alleen je voorbereidingen even herhalen en je bent er weer klaar voor als er nu wel kinderen zijn.

Dat scheelt veel voorbereidingstijd. De methode kan ook opgezegd worden én de leiding kan zijn of haar lievelingsverhaal vertellen, zonder dat je moet wachten wanneer dat op het rooster staat. Wat een enthousiaste boel kan dat worden! Op deze manier is de variatie in verhalen vast veel groter dan nu. Misschien dat de verhalenbalk weer in ere gebracht moet worden om te begrijpen waar het vertelde verhaal in de bijbelse geschiedenis staat.
Aan de andere kant heb ik het nu best vaak dat ik toch weer gegrepen wordt door het verhaal dat op het rooster staat. Dat zou ik dan missen.
Deze aanpak lijkt op de aanpak beschreven in: En toen was er weer geen kind in de kindernevendienst.

6. Kindernevendienst in het dorp met de meeste kinderen aanbieden

Wij kerken om en om in 2 verschillende dorpen. In het ene dorp zijn er 2 gezinnen die kunnen komen, in het andere dorp iets meer. We kunnen ook afspreken dat we alleen in het dorp met de meeste kinderen, kindernevendienst geven.
Dan staan we minder vaak op het rooster en daarmee bereik je dat je uiteindelijk ook minder vaak voor niks voorbereidt.

Het staat wel raar naar de gemeente. Je besluit ook niet om in het ene dorp geen organist meer in te zetten.

7. Kindernevendienstrooster met andere dorpen maken.

Wij zijn echt niet de enige gemeente waar weinig kinderen in de kerk komen. Wij leven immers in een vergrijzende provincie.
We kunnen ook ons rooster afstemmen op dat van de buren. Er voor zorgen dat in de omtrek van 5 km er minstens 1 kerk met kindernevendienst is. Dit gebeurt al op Walcheren.

Kijk in welk dorp/wijkgemeente kindernevendienst wordt aangeboden.

Kindernevendienst afstemmen met omliggende dorpen/wijkgemeenten

Hoe het gezin dan het gevoel van verbondenheid met de eigen gemeente ervaart? Voor de leiding en kinderen geldt dan dat zij aan elkaar moeten wennen. Dat is bijna een situatie als een fusie. Zie ook: Aandachtspunten bij het samenvoegen van kindernevendiensten.

Er zijn nog meer mogelijkheden:

Jouw ervaring

Welke aanpak ontbreekt in het bovenstaande rijtje?
Wil jij jouw ervaringen met één van de beschreven methode met ons delen?
Basiscatechese en gewone catechisatie, clubwerk of andere manieren waarop de kerk bij kinderen/jongeren betrokken is, moeten natuurlijk ook meegenomen worden in de besluitvorming.

Toegevoegd

  • 10. Eén x per maand groter uitpakken met een langere nevendienst. Zie de reactie.

Meer informatie

Bron afbeelding: Rijksmuseum: Kinderen krijgen catechese in de kerk / Johannes Bosboom, lithografie, 1827 – 1891.
Afbeelding 2: printscreen van het onderdeel jeugd van de website van de Protestantse Gemeente te Grijpskerke, bezocht op 14 januari 2017

Om maar met de deur in huis te vallen, voel jij je goed toegerust om de kinderen bijbelverhalen te vertellen? Hoe heb jij het geleerd om kindernevendienstleidster te zijn? Mensen uit de beroepsgroep onderwijs, hebben natuurlijk een enorme basiskennis. Maar wat als je niet voor de klas staat?

Hoe word je leiding?

Bij ons ging het tot voorkort zo:

schema met stappen die gezet worden om nevendienstleiding te worden

Zo gaat het bij ons als je kindernevendienstleiding wil worden

Praktijk

In de praktijk sta je alleen voor de groep. Dat dit niet altijd meevalt is te lezen in het stukje : de Filistijnen over ons.

Methode als inspiratiebron

Inhoudelijk kan je geïnspireerd worden door de kindernevendienstmethode. In ons geval: Kind op Zondag. De rubriek “voorbereiden” vind ik zelf het allerbelangrijkst. Daarin staat meer over de bijbeltekst en het grotere verband met andere verhalen.

Contact met predikant

Het contact met de predikant blijft soms beperkt tot een e-mail. Maar ik heb ook wel een langer gesprek gevoerd of een uitgebreide correspondentie gevoerd als ik dat nodig had.

Wij hebben ook een predikant gehad die ons toerustte tijdens de nevendienstvergaderingen. Dan werden alle teksten die op het rooster stonden besproken, de verbanden uitgelegd en de kernboodschappen uit de doeken gedaan. Dat vond ik erg prettig.

Geen test

Maar mijn bijbelse kennis is niet getest. Ik ben ook niet verplicht om bijbelstudies of nascholing te volgen. Ons winterprogramma met vorming en toerusting spreekt mij eerlijk gezegd niet zo aan. Daar laat ik me niet toerusten.

Is toerusting wel nodig?

Is het eigenlijk wel nodig om je kinderen aan toegeruste leiding toe te vertrouwen? Een verhaaltje voorlezen en een kleurplaat uitdelen, dat is zo moeilijk niet, hoor ik weleens.

Wie mij al langer kent weet dat ik een ander invulling aan de nevendienst wil geven. Toch lijkt het er wel op dat wij maar magertjes worden toegerust. Of zie ik iets over het hoofd?

3 jaar 40 lesavonden

Hoe anders was het in 1927. De kindernevendienst bestond nog niet maar de zondagsschool wel. Toen verscheen het boek:
Mazijk, R. van, “Hoe word ik een bekwaam Zondagsschoolonderwijzer : stippellijnen te volgen bij de vorming van Gereformeerde Zondagsschoolonderwijzers en Evangelisatiebroeders”. Rotterdam : Mazijk, 1927.
Geraadpleegd op Delpher op 07-01-2017, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBVU02:000002595

cursusrooster voor zondagsschoolleider

een opleiding van 3 jaar

3 jaar 40 lesavonden van 2 uur werd aanbevolen.
Dat is heel andere koek dan hoe het er bij ons aan toe gaat.

En hoe gaat het bij jou?

Word jij nog bijgeschoold?
Hoe blijf jij geïnspireerd voor de kindernevendienst?

Meer informatie:

Bron afbeelding: http://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBVU02:000002595

Er zijn 2 boeken over kindernevendienst geven geschreven, die ik wil noemen:

Derde Advent in 2016 lezen we uit Jacobus 5:7-10. Het is een brief aan de christenen. Als hij de brief schrijft, verwacht hij de terugkeer van Jezus. En wij wachten tot het Kerst is. Kunnen we iets van hem leren?

Als je wil leren hoe je geduld moet hebben, moet goed kijken naar wat een boer doet, de agrariër nadoen. Nou, ik kan nog wel wat geduld gebruiken. En misschien geldt dat voor meer mensen. Het lijkt me een goed idee om hierover met een echte boer te praten. De predikant is akkoord. En een ervaringsdeskundige is snel gevonden in onze plattelandsgemeente. Hij is ook nog bereid mee te werken.

Interview een boer

  • Klopt het wat Jakobus schrijft dat een boer goed kan wachten? Zo ja, waaraan merk jij bij jezelf dat jij geduld hebt?
  • Afgelopen maandag heb je tarwe gezaaid die je deze zomer hoopt te oogsten. Wat ga je doen tot de dag waarop je kan gaan combinen?

 

mens roept door microfoon hup, ja groeien maar

Gaat de boer de tarwe plantjes elke dag aanmoedigen?

 

Ons voorgesprek was prachtig. Het woord vertrouwen werd ook al snel genoemd. En dat mag misschien wel met een hoofdletter worden geschreven. Ik hoop dat we een inspirerend gesprek voor jong en oud mogen hebben.

Samen met de kinderen

Als er oudere kinderen zijn wil ik Jacobus inleiden, brief Christenen, hoop wederkomst. En we kunnen misschien verwachtingen t.a.v. de nieuw geboren koning en zijn wederkomst verwoorden.
Als er kleuters zijn, kort ik dit in. Ik heb ook het boek Hemels / Patrick McDonnell weer geleend van de bieb.

De Kind op Zondag app, biedt geluidsopnamen van de verhalen aan. Een mannenstem leest de verhalen uit de papieren Kind op Zondag voor. Ik ga eens kijken hoe de kinderen dat vinden.

Doorpraten

  • Tijdens het napraten wil ik vragen waar je geduld voor nodig hebt.
  • Tot het Kerst is,
  • tot de appeltaart is afgekoeld om te eten
  • of tot je eindelijk een grote mensen tand krijgt.

Weten de oudere kinderen ook nog een link te leggen met de situatie in de wereld? Kunnen ze al een verlangen naar vrede en gerechtigheid verwoorden?
En is geduld hebben hetzelfde als lijdzaam afwachten met je armen over elkaar?
Of kunnen we een piepklein beetje hemel op aarde maken.

Verwerking

Als verwerking stel ik voor dat we bloembolletjes planten met een leeg naamkaartje erbij.
Waar wil je je zelf aan herinneren als je weer eens staat te turen of de tulpen al opkomen? Dat mogen ze zelf erop schrijven.

Misschien ga ik er wel bij schrijven: de nacht loopt ten einde, de dag komt naderbij

Wat ga jij doen?
Heb het goed met elkaar, Andrea.

Meer informatie:

Bron foto: Clipart.org, bezocht 5 december 2016, bewerkt met photoshop.

Nawoord

Het korte gesprek met de boer paste prachtig in de dienst.
In de tussentijd zorg je ervoor dat je gereed bent, als de tijd komt [om te oogsten], sprak de agrariër.

Wakker geschrokken. Zo kom ik terug van een voorstelling in een buurkerk. Vreemd genoeg houdt de bijgewoonde theatervoorstelling me niet bezig maar een touw en een briefje.

De kerkbank is afgesloten met een touw. Er ligt een briefje: deze bank alstublieft niet gebruiken.

De kerkbank is afgesloten met een touw. Er ligt een briefje: deze bank alstublieft niet gebruiken.

Kerkbanken dicht

Wel 5 of 6 rijen zijn afgesloten voor de kerkgangers. Er hangt een touw voor de ingang van de rijen. Op de bank ligt een briefje: Deze bank a.u.b. niet gebruiken.
Het zijn de achterste rijen. De kerkbezoekers worden uitgenodigd vooraan plaats te nemen. Het is zo akelig voor de voorganger als je eerst heel wat lege rijen ziet en in de verte de gemeenteleden.

En bij de achterdeur hangt er nog dat briefje: doet de laatste de deur op slot? En ook het licht uit!

Briefje met de tekst: doet de laatste de deur op slot? En ook de lichten uit!

Briefje met de tekst: doet de laatste de deur op slot? En ook de lichten uit!

Ontkerkelijking

Is het zo erg gesteld met de kerkverlating in het buurdorp, een paar kilometer verderop?

Wij krimpen

Maar laat ik eens naar onszelf kijken. Het komt niet meer vaak voor dat de schuifdeuren open gaan en we zo de kerkzaal vergroten. Laat staan dat er mensen op de ballustrade zitten.

Dit jaar vragen we gemeenteleden de adventskaarsen aan te steken. Dat is jarenlang een erebaantje voor de kinderen geweest. De kans dat ze er zijn is klein.

Vertrouwde kring van gelovigen

Waarom schrik ik hier nu zo van? Zit ik te lang in mijn veilige, vertrouwde cocon? Ik ken veel mensen die kerkelijk actief zijn, ook in de buurdorpen.

Is het omdat mijn persoonlijk gesprek met al die mannen en vrouwen over geloven, inspiratie, online en off-line, nog steeds doorgaat?

Landelijk missionair festival

Zaterdag aanstaande is er een grote bijeenkomst in Utrecht. Over missionair kerk zijn. Uitstraling hebben met een open houding naar de ander.

Ik zie dat er praktische workshop zijn, zoals kliederkerk, kinderwerk of jouw kerk presenteren in de buurt. De inzet van sociale media komt aan bod en ook hoe je de website van de kerk kan inrichten (communicatie).

Wat goed dat deze dag georganiseerd wordt. Ik wens alle deelnemers een hele inspirerende, gezegende dag toe, Andrea.

Meer informatie

Website Landelijk Missionair Festival
Eerder geschreven blogteksten over krimp
Bron foto’s: collectie Andrea

%d bloggers liken dit: