Onverwachte confrontatie met doopbelofte

Donkere dagen vóór kerst? In 2011 zijn het zeker ook donkere dagen na kerst. Vanuit de trein zien we de wolken laag hangen. Het is druk in de trein. Toch hebben wij een zitplaats, evenals sommige tassen. Het is ook stil in de trein. Er wordt niet veel gezegd. Iedereen zit een beetje duf te lezen, of naar buiten te kijken. Het gaat ook nog regenen. En opeens moet ik denken aan onze doopbelofte.

Medereizigers

Bij Rotterdam stappen veel mensen uit en komen er andere mensen de trein in. Ik zie dat een meisje melk krijgt en een andere moeder deelt een mandarijntje met haar dochter. Die twee lijken op elkaar. Er wordt al meer gebabbeld.

Voorjaarsbriesje

Dan komt de conducteur onze plaatsbewijzen controleren. Als een voorjaarsbriesje doet hij zijn werk. Van het melkmeisje krijgt hij een zelfgebakken koekje. Hij pauzeert even om het met aandacht op te eten. Ga je nou aan iedereen hier een koekje uitdelen? vraagt hij ter bevestiging. Ja, zegt het meisje en ze begint aan haar uitdeeltocht.

Aanwezigheid van een meisje dat koekjes uitdeelt doet denken aan doopbelofte

Gul

Wil je een koekje? En ze is guller dan gul. Mijn buurvrouw pakt een gebroken koekje. O, dat is niet goed. Het meisje foefelt wat in de koekjesdoos, vindt het ontbrekende deel en zegt triomfantelijk: dit hoort er ook nog bij!

Ontspannen sfeer

Terwijl iedereen zit te knabbelen aan een koekje zie ik voor het eerst die morgen mijn overbuurman lachen. En mijn buurvrouw kijk nu ook met een blij gezicht rond. Zij is de hele reis al verdiept in een folder.

Doopbelofte

Ik geniet van de reizigers die zich ontspannen. En dat allemaal vanwege een klein meisje. Haar aanwezigheid in onze coupé doet me opeens aan onze doopbelofte denken. Hoe gaat die ook al weer?

Willen jullie Maria
ontvangen als een kind van God
en je door haar tegenwoordigheid
in je huis
laten sterken in het geloof
en wil je haar voorgaan
op de weg die de Heer ons gebaand heeft.

Geschenk van God

Ik weet niet of de moeder het meisje ervaart als een geschenk van God. Ik op dat moment wel.

Doopdienst

In onze gemeente worden binnenkort maar liefst twee kinderen gedoopt. Daar verheug ik me op.
Meer over dopen en kindernevendienst.
Kind op zondag heeft een werkblad over dopen online gepubliceerd.
Foto: Flickr. Geen madeleines maar koekjes doen herinneren aan een doopbelofte.

Herinneringen aan een kerkgebouw

We kerken er nog één keer. Daarna gaan de deuren definitief dicht. Onze gemeente stoot haar grootste kerkzaal af. 300 mensen kunnen er zitten. Zoveel mensen zijn er niet vaak meer. Bovendien zijn er nóg 2 kerkgebouwen, in elke dorpskern van onze gemeente één. Drie kerken onderhouden is te duur.

Uitnodiging afscheidsviering. Vinden kinderen dit ook leuk?

Het zit ‘m niet in de stenen

Dus nemen wij afscheid van het gebouw. En dat valt het ene gemeentelid makkelijker dan het andere. Maar “het zit ‘m niet in de stenen”. Wij mensen vormen met elkaar de kerk. Wij zijn samen gemeente.
Wij pakken onze spullen op en gaan naar een volgende pleisterplaats. Die wordt gevormd door de verbouwde, historische kerk van het dorp. Deze kerk is uitgebreid met een verlengde kerkzaal en bijgebouwen. Met heel veel zorg wordt zij gebruiksklaar gemaakt.

Persoonlijke herinneringen

Zo gaan de dingen. Er is een tijd van schetsen en bouwen en er is een tijd van afscheid nemen. Als je een aantal jaren in het dorp woont groeien de herinneringen aan een kerkgebouw.
Hier volgt een bonte lijst. Persoonlijk herinneringen en gevoelens vastgelegd in een lijst die voor mij betekenis heeft.

• In ons begin: Gezinnen met kinderen zitten vaak aan de linkerkant, bij het raam.
• Dat wordt ook min of meer onze vaste plaats. Wij zijn een gezin in wording als we er voor het eerst kerken.
• Vreemd: er zijn banken met kussens en banken zonder kussens.
• Er is vrouwengespreksgroep, nu al heel lang geleden opgeheven

• Het telefoonnummer van de kerk ken ik uit mijn hoofd
• Welke sleutel op de voordeur past? ik pak hem inmiddels zonder aarzelen
• Soms is de vergaderruimte bezet en moet ik een andere keer terugkomen om te kopiëren

• De kinderen zijn er gedoopt
• De kinderen gaan er naar de crèche
• Vóór de zegen halen we ze op uit de crèche; zij worden dan ook gezegend
• We huren de bijgebouwen voor een bijzondere verjaardag in ons gezin
• We ontbijten er elke Pasen
• We starten er de fietstocht op Hemelvaart

• We oefenen er voor diverse musicals
• Het liturgisch centrum wordt omgebouwd tot podium waar we Jozef, Saul en Mozes uitvoeren
• Dan wordt de meterkast omgebouwd voor de krachtstroom die nodig is voor alle apparatuur en doet het orgel het de volgende zondag niet als een stekker niet is teruggestoken
• Na afloop vieren we de geslaagde uitvoeringen

• We vergaderen er met de kerkenraad
• Ik maak gebruik van het spreekrecht en praat met de visitatiecommissie

• In en rond het gebouw houden we rommelmarkt en activiteitenmarkt
• We houden er clubavonden, tot de club wordt opgeheven
• We oefenen er met het gelegenheidskoor. Wat is het gebouw onverwarmd koud.
• Bij drukke diensten is de vloer nat van alle condens
• De klimop groeit door het raam verder tegen het plafond
• In de wintermaanden kan de zon heel mooi door de ramen schijnen, zo op het liturgisch centrum
• De portrettenreeks van de predikanten is aangevuld. Ik ken er al een aantal.
• De paraplubak verhuist mee. Punt uit.

• Iemand wil me spreken, ik denk dat ik gevraagd wordt om de crèche te doen. Nee, of ik kindernevendienst wil doen.
• We vergaderen er met de kindernevendienstleiding
• We weten waar in de kerkzaal spijkers hangen die we gebruiken om een project op te hangen
• Soms hangt oud projectmateriaal eerst een tijdje in het jeugdgebouw voordat we het weggooien, soms plakken we er een nieuwe projectverbeelding overheen
• In de vergaderruimte staat soms het geluid uit de kerk aan. Met het haakje waarmee we het lantaarntje dragen kan je net bij de geluidsknop en deze zachter zetten, zonder dat je op tafel hoeft te klimmen

Met het stokje waaraan we het lantaarntje dragen, kan je ook het geluid uit de kerk uitzetten

• We zeulen met tafels en stoelen, als een andere opstelling beter is
• We drinken er koffie, thee, wassen af
• We drommen en wachten in de gang in de zondagse chaos die er kan zijn
• We lachen maar houden de kat buiten, als deze weer met ons is meegelopen
• Soms glippen we even naar de overburen als de koffiemelk op is
• Of lenen het koffiezetapparaat, als het koffiezetapparaat in een andere ruimte gebruikt wordt waar we niet willen storen

• Yes, wij vrouwen krijgen de dvd-film aan de praat met de aanwezige apparatuur
• We wachten tot de onweersbui over is, voor we beginnen met de pinksterdienst; misschien zijn mensen onderweg aan het schuilen en komen ze wat later
• We houden er diaconale avonden
• We leren, zingen, bidden
• We vieren avondmaal
• We krijgen goed nieuws te horen
• We krijgen slecht nieuws te horen
• We overdenken levens van geliefden
• We lopen van het kerkgebouw naar de begraafplaats

• We lopen van dit kerkgebouw naar het vernieuwde kerkgebouw
  en vragen of God met ons meetrekt, als een lamp voor onze voeten en een licht op ons pad.

Meer:

• Van 3 – 6 januari 2012 is er in het radio 1 programma Goedemorgen Nederland een serie: Aan de eredienst onttrokken. Over het afstoten van kerkgebouwen binnen de katholieke kerk.
• De kerk is geen McDonald’s Artikel in Trouw, 7 januari 2012. Hoe gaat men in andere europese landen met lege kerkgebouwen om.
• Meer artikelen op dit weblog over krimp (en de kindernevendienst)
• Wat vind jij? Is geloven moeilijker in een ander kerkgebouw?

Alles mag, niet alles is goed: 1 Korintiërs 6:9-20

Gelukkig biedt januari dit jaar niet de overbekende verhalen. Nee, we gaan lezen uit 1 Korintiërs 6:9-20. Geen gemakkelijk onderwerp voor de kindernevendienst. Welke aanpak gaan wij kiezen?

Zelfportret van Rembrandt als de apostel Paulus

Wat weet je van Paulus?

Hoe goed kennen de kleinste kinderen Paulus? Daar moeten we eerst achter zien te komen. En als die kennis er nog niet is, dan moeten we het gaan uitleggen.
De oudere kinderen zullen al wel van Paulus gehoord hebben. Maar het lijkt me ook niet onverstandig om met hen een gesprek te hebben over deze apostel en zijn brieven.

Gedoopt: anders leven

Het is Epifanie. We vieren op deze zondag de verschijning van Christus. En nu is niet het verhaal van de 3 koningen aan de beurt. Maar we nemen een kijkje in het leven van de christenen in Korinthe. Zij zijn kort geleden gedoopt. Zij hebben hun oude levenswijze vaarwel gezegd. De Korintiërs moeten nu leren wat je als christen beter wel kan doen en wat je eigenlijk niet meer kan doen. Paulus wijst de weg.

Radicaal veranderen

Nu zijn de meeste kinderen als baby gedoopt. Zo’n ommezwaai in hun volwassen leven kennen ze niet. Maar misschien toch een beetje. Misschien is er een papa of mama die nu aan de slanke lijn doet, anders eet, meer sport. Of probeert iemand in hun omgeving te stoppen met roken. Misschien hebben de kinderen zelf een goed voornemen en proberen ze hun kamer opgeruimd te houden, minder chips te eten of 1 x per dag de hond uit te laten.
Welke goede voornemens nu bij de pasgedoopte inwoners van Korinte horen, vertelt Paulus. Misschien zijn goede voornemens een geschikt opstapje voor de kinderen vandaag.

Halve gesprekken

Via de website van Kind op Zondag kan je geluidsopnamen van telefoongesprekken downloaden. Je hoort slechts één spreker, één kant van het gesprek. Op deze manier kan je uitleggen waarom het soms moeilijk is om Paulus te begrijpen. Paulus had al eerder contact met de Korintiërs. Soms krijg je als bijbellezer ook het gevoel dat je naar de ene helft van een telefoongesprek luistert.
Wat jammer dat de onderwerpen van die gesprekken eigenlijk geen enkel verband met de lezing van vandaag hebben. Kunnen ze ingepast worden in de kernboodschap van deze zondag? Ik zie nu nog geen mogelijkheid maar het is nog geen zondag.
Hoe ga jij de kindernevendienst over 1 Korintiërs 6:9-20 aanpakken?

Verwerking jongste kinderen

De verwerking uit Kleur in de kerk vinden we niet zo erg geschikt voor de kleinste kinderen.
We willen een spelletje doen met een spiegel. Paulus houdt de inwoners van Korinte immers een spiegel voor. Hij laat ze naar zichzelf kijken en zegt wat de Korintiërs niet goed doen.

Meer lezen over 1 Korintiërs 6:9-20

Uit: De eerste dag: Stukje voor de kinderen: gekocht en betaald (pdf-bestand doorscrollen naar p. 4)

Toelichting bij deze zondag op de website van Bonnefooi (doorscrollen naar 8 januari)

Bron afbeelding

Collectie Rijksmuseum. Zelfportret Rembrandt als Paulus, 1661

Zondagsschool opgeheven, geen kinderkerstfeest meer?

Als de zondagsschool is opgeheven, dan vervalt ook de kerstviering van de zondagsschool. Wat nu? De buurgemeente bedenkt een alternatief. Ze organiseren een kinderkerstfeest. Jongeren worden ook uitgenodigd, het is eigenlijk een gezinsdienst. Naar de zondagsschoolviering zou ik niet gegaan zijn maar dit wil ik niet missen.

Foto’s

Wat vond jij het leukst? vraag ik na afloop aan een meisje dat ik ken van de kindernevendienst. De foto’s, antwoordt zij. Dat vond ik zelf ook erg leuk. Tijdens de collecte circuleren foto’s door de rijen aanwezigen. Plaatjes van het project waarvoor gecollecteerd wordt. Kijk je zomaar in het gezicht van iemand aan wie je zojuist geld hebt gegeven.

Herbergiers

Een klein jongetje vindt het staan en zitten het leukst. Het tweede leuke vindt hij de herbergiers.
Johan Wondergem en Remy van Keulen zijn uitgenodigd. Zij leiden deze viering. We kennen ze van een vorige keer. De twee jongemannen krijgen het voor elkaar om met z’n tweeën Jozef en Maria, engel, boodschapper van de keizer, herders en herbergiers(echtpaar) te spelen. Om met plezier naar te kijken en hartelijk om te lachen. Op deze manier is het niet saai om het bekende verhaal opnieuw te horen.

Bidden

Het gebed vind ik buitengewoon goed geformuleerd. Eenvoudig en zeker niet te lang. Het sluit goed aan bij het moment daarvoor. Alle kinderen mogen dan een kaarsje aansteken voor iemand die licht kan gebruiken. Op dat moment vind ik het jammer dat ik geen kind meer ben. Ik heb wel behoefte om met mijn gebed de kerkruimte lichter te maken.

Goede sfeer

De samenhang tussen de verschillende onderdelen is sowieso erg goed. De sfeer is ruimhartig. Een baby moppert even, verhuist van schoot naar schoot. Een dreumes houdt papa en mama, opa en oma aardig bezig. Glimlachende gezichten van de aanwezigen weerkaatsen vreugde om hun aanwezigheid.

Voortzetting kerstviering na zondagsschool

Na afloop is er wat te eten en te drinken voor ons allemaal. Er zijn weer heel wat vrijwilligers aan het werk. Omdat we dit jaar veel samengewerkt hebben is dit kinderkerstfeest voor mij een vrolijk weerzien met collegakindernevendienstleidsters. Ik complementeer de jeugdouderling met deze bijeenkomst. Ze wil er niet veel van weten. We hebben het samen gedaan, zegt ze. Wat een mooi begin van de kerstavond. Zo is er een nieuwe vorm gevonden om het kerstfeest door te geven aan een nieuwe generatie.

Wanneer ben ik over de houdbaarheidsdatum?

Heeft kindernevendienstleiding een houdbaarheidsdatum? Die vraag komt onlangs bij me op. Zijn er regels voor? Ambtperiodes?

Zondagsschoollerares Frances Evan

Kerkenraad

Je mag 2 aaneengesloten periodes van 4 jaar in de kerkenraad actief zijn. Daarna moet je er verplicht uit. Minstens voor 2 jaar. Even tijd voor iets anders.

Alleen basisschoolperiode

Ik weet dat er gemeenten zijn waarin het gebruikelijk is dat je met de kindernevendienst stopt als het jongste kind de basisschool verlaat. Dat is daar heel normaal.

10 jaar actief

Ik spreek een kindernevendienstleidster/zondagsschoolleidster die stopt. Na haar laatste nevendienst schud ik haar hartelijk de hand en bedank ik haar. In mijn rol als gemeentelid en moeder van kinderen die zij in de klas heeft gehad. We spreken af wanneer we officieel afscheid nemen. Ze is 10 jaar actief geweest. Nu maken omstandigheden het noodzakelijk dat ze stopt.

Genoeg

Meer nog, ze vindt het genoeg geweest. Nu mag iemand anders haar werk overnemen. Het is tijd voor nieuwe bezems, nieuw bloed, nieuw enthousiasme. Je moet ook kunnen stoppen, zegt ze.

Helemaal mee eens. Er is een tijd van komen en een tijd van gaan. En kerkelijk vrijwilligerswerk mag nooit als een molensteen om je nek hangen. Als je wilt stoppen, moet dat mogelijk zijn. Zelfs als er nog geen opvolger is.

Junior

En hoe zit het dan met mij? Ik denk dat ik ook al een jaar of 10 mee ga als leiding. En in ons ploegje ben ik degene met de minste dienstjaren. Ik ben de junior, zogezegd.

Egoïsme

Moet ik de eer aan mezelf houden en een ander de kans geven? Is het egoïstisch om nog langer een plaats bij het allerleukste kerkelijk vrijwilligerswerk bezet te houden? Moet ik opstaan voor mijn naaste?

Wanneer ben ik over de datum?

Hoe weet ik wanneer ik over de datum ben? Wat is mijn THT?

Foto

Herkomst foto: Life archief. Gebruikt bij artikel: Wanneer ben ik over de houdbaarheidsdatum?

Gods koninkrijk Matteüs 24:14-35

Op de laatste zondag van het kerkelijk jaar 2010-2011 staat het Matteüs evangelie nog één keer op het rooster. Gods koninkrijk is het onderwerp, of het eind der tijden.
Ik ben al op mijn gewone manier deze kindernevendienst aan het voorbereiden als ik besluit dat het anders moet. Nee, ik ga proberen het geleerde van de basiscursus toe te passen. Een streep door het spiegelverhaal “mooi paasweer” uit Bonnefooi 2003. Daar wil ik alles omheen organiseren maar dat is geen goede start. Ik begin overnieuw met de voorbereiding.

Kern Matteüs 24: 14-35 bepalen

Wat is het moeilijk om de kern te bepalen. Wat wil ik ze meegeven? De zaterdag ervoor is het sinterklaaskinderfeest. Er zullen wel niet veel kinderen aanwezig zijn. Met 4 kinderen is afgesproken dat ze komen. Zij hebben een rol in het herdenkingsritueel in de kerk. Twee kinderen leggen de gedenkstenen neer en twee kinderen delen de kaarsen uit.

Zijn de kinderen thuis voorbereid?

Zijn de kinderen thuis voorbereid op deze zondag? Hebben ze met hun opvoeders gepraat over hoe de hemel eruit ziet? Wat gebeurt er allemaal in de eindtijd? Ook de predikant betwijfelt of de kinderen voor deze ene speciale kindernevendienst worden voorbereid. Het is misschien een goed idee om volgend jaar alvast een stukje in het kerkblad te schrijven. Maar dan moeten we echt op tijd zijn.
De vorige zondag hebben we het in de kindernevendienst al over de gedachtenisdienst. Die kinderen zijn in ieder geval voorbereid op de rituelen in de kerk.

Thema

Voor mij springen er twee onderwerpen uit:

• het eind der tijden is ook het eind aan vervelende dingen zoals: ziekte, pijn, pesten en oorlog
• zeg niet eens komt die dag, breng die dag

Eigenlijk wil ik het ze allebei meegeven. Maar dat wij allemaal de hemel een stukje op aarde kunnen brengen, dat vind ik zelf het mooist. Dat is niet: stil maar wacht maar. Dat is: handen uit de mouwen. Dit wordt het, de predikant is accoord.

Werkvorm

Welke spelletjes/verwerking hebben het thema begin van iets goeds? Ik surf mijn gebruikelijk rondje op internet. Bezoek bijvoorbeeld www.jeugdwerkidee.nl maar vind niks. Moeten we Witte Zwanen Zwarte Zwanen gaan spelen? Als er nu veel kleuters zouden zijn kan dat. De aanwezige kinderen komen uit groep 5 en 8. Die vinden dat spel vast te kinderachtig. Bovendien is de ruimte veel te klein. We kunnen naar onze stoel toe lopen, dan houdt het wel op, op de zolderverdieping.
Het wordt een vrije opdracht, teken, maak een collage, doe iets met de verhalen die jullie gehoord hebben.

Programma voor jong en oud

Naast die grote kinderen zou er nog één jongetje uit de jongste groepen bij kunnen zijn, een kleuter. Hij gaat het verhaal letterlijk opvatten. Het prentenboek Hemels / Patrick McDonnell is echt geschikt voor dat jongetje. Het poesje benadert de wereld anders dan normaal. Hij krijgt ook andere reacties terug.

Wat is het verband van dit verhaal met de rest van de bijbel? Dat vinden de groteren op hun beurt interessant.
Het verhaal van de rabbi laat de oudere kinderen zien hoe je dicht bij de hemel kan komen. Het verhaal: Naar de hemel : een chassidische legende komt uit: Gouden sleutel / Baukje Offringa.
Zo probeer ik met alle leeftijden rekening te houden.

Kop

De kop heb ik niet zo goed bedacht. In de kerkdienst zien de kinderen de grote mensen een kaars aansteken. Ze zien en voelen de emotie. Daar ga ik eerst over praten en meteen naar hun eigen emoties vragen. Gelukkig zijn er geen dierbaren dicht in de buurt van de kinderen of mezelf overleden. Dat zou het gesprek absoluut anders maken.

Staart

De staart komt beter aan bod. In deze kerk is het niet gebruikelijk dat de kinderen terugkomen in de kerkruimte. Ze maken zo’n 10 minuten van de eredienst mee. De rest van de tijd blijven ze in hun eigen ruimte. Ik vind het erg jammer dat de kinderen niet meer terugkomen in de kerk. Ze bidden niet mee en krijgen ook geen zegen.
Navragen leert me dat de nevendienst eigenlijk nooit afgesloten wordt. Even potloden en pennen neerleggen, jongens en meisjes. Ik stel voor om de kindernevendienst af te sluiten met een gebed.

Praktijk.

We hebben een goede ochtend samen. Ik gebruik het bijbelverhaal uit de Costecaldebijbel. Eén jongen komt zelf met een ander geschikt voorbeeld van een anti-schepping van God: de ark van Noach. Toen maakte God ook kapot wat hij geschapen heeft. Ik vraag: denken jullie nooit: wanneer houden ziekte, oorlog, pesten en andere vervelende dingen nou op? Wil je niet dat het nu al zover is?
Een andere omschrijving voor zo’n zalige periode komt er niet 1-2-3 uit maar met een beetje hulp: de hemel. Bij het woord hemel denken de kinderen aan de kleur wit en aan bloemen. Een jongen heeft in een TV-programma gehoord van een meisje dat zichzelf dood maakte omdat ze zo graag naar de hemel wilde.

Werken aan vrede

Ik leg uit dat Israël een keer een baas had die hard naar vrede zocht met de Palestijnen. Hij was goed op weg maar werd doodgeschoten. Vermoord tijdens zo’n bijeenkomst die jullie nu wel vaker op TV zien: mensen komen bij elkaar voor de vrede en verandering. Tijdens zo’n bijeenkomst werd een lied gezongen. Daarin staat de regel die ik zo mooi vind.

Richt je ogen op de hoop,
niet door het schuttersvizier.
Zing het lied van de liefde,
niet van de oorlog.
Zeg niet eens komt die dag,
breng die dag, dat is geen droom.
En juich voor de vrede
op de pleinen.

Bagage

Wat mooi om te merken dat de kinderen al heel wat bagage hebben. Als inleiding op het verhaal van de rabbi vraag ik wat een rabbi is. Het antwoord dat ik krijg is veel beter dan datgene wat ik bedacht had tijdens mijn voorbereiding. Een rabbi is een leermeester maar dan van de joden, zegt de jongen. Een betere uitleg dan wat ik wilde zeggen: een soort dominee. De oudste kinderen vragen door en vullen aan. Ik ben het niet van plan maar krijg ook geen enkele kans om historische onjuistheden te verkondigen. We houden elkaar scherp.

Verwerking

Met de werkvormen ben ik niet origineel en boor ik niet alle intelligenties aan. De jongens zitten heel de kindernevendienst stil, we doen niks met getallen, kijken, muziek, natuur en samen. Maar na het geven van de vrije opdracht zit mijn buurman maar te dralen en te aarzelen. Je mag ook een woordslinger maken hoor. Of een gedicht. Hij begint met rabbi. Welk woord begint er met een i vraagt hij. Na een paar minuten zegt hij: klaar. Hij heeft een prachtig gedicht gemaakt. Sommigen hebben de hemel getekend met veel bloemen. Weer anderen de kleermaker die achter de rabbi aan sluipt.

Gedicht Rabbi

Meer

Kleurplaat, huilend hoofd, wereldbol in oog
Prentenboek: Dag oude beer / Udo Weigelt.
Hebben jullie aanvullingen op deze kindernevendienst?

Wordt vervolgd

In het nieuwe jaar sluiten we naadloos aan op dit onderwerp. Dan gaan we op zoek naar de koning. Voor Gods koninkrijk. We zingen op de 1e Advent gezang 119 vers 5. Ook de Richterenreeks van september wordt mooi voortgezet.

Basiscursus

Ik probeer de aangereikte leerstof uit de basiscursus kindernevendienst toe te passen. Voor mijn gevoel komt er zo veel meer lijn in de nevendienst. De onderdelen vullen elkaar aan en maken het geheel sterker. Voor mezelf heb ik het gevoel dat ik bij alle onderdelen beter weet waar ik nu mee bezig ben.

Plaatjes zoeken bij een bijbelverhaal

Stel je zoekt plaatjes van een bijbelverhaal. En je wilt dat veel kinderen of mensen deze kunnen zien. Je gaat een powerpoint presentatie maken en de dia’s projecteren met een beamer. Hoe vind je een afbeelding van een bijbelverhaal? Bijvoorbeeld: de zalving van David door Samuel.

Per toeval vinden

Je kunt per toeval tegen het gezochte plaatje aanlopen. Als toeval bestaat tenminste.
In de herfstvakantie bezoeken wij het Teylers Museum in Haarlem. En in dit huis van wetenschap en bewijs stuiten we onverwacht op een bijzonder schilderij : de zalving van David door Samuel, 1643 / Claude Lorrain.
Het mooie vind ik de extra uitleg die je kunt beluisteren met de uitgedeelde luisterapparaatjes. Dat is het bijbelverhaal met de prachtige zin als God al die stoere broers afwijst: Het gaat niet om wat de mens zie: de mens kijkt naar het uiterlijk, maar de HEER kijkt naar het hart.
Volgens de toelichting bij het schilderij is deze scene niet vaak verbeeld. En toevallig hangt het schilderij een tijdje in Haarlem, niet in het Louvre.

Website kunstenaar

Aha, nu weet ik dat ik moet zoeken naar een schilderij van Claude Lorrain. De website www.claudelorrain.org laat zijn werk zien. Maar ja, die afbeeldingen worden ontsierd door tekst aan de rechterzijde.
Op een subsite van het Teylers Museum vind ik de schilderijen zonder tekst. www.teylersmuseum.eu/claudelorrain/

Impulsdag Bonnefooi

Maar wat als je niet onverhoopt de gezochte plaatjes vindt. Hoe pak je dit nou aan? Afgelopen september organiseert het tijdschrift Bonnefooi een zogenaamde Impulsdag. Scholing voor kindernevendienstleiding. Workshop 7 gaat over: Vertellen met beelden en digitale werkvormen (powerpoint-Internet) door Dr. Evert van Leersum. In het verslag op de website staat een rijtje websites die je kunt gebruiken.

Bijbel en woordenboek

Zelf begin ik altijd met de bijbel en het woordenboek. Sommige websites hanteren zoeken op bijbeltekst dus moet je weten dat je in dit geval op zoek bent naar 1 Samuël 16. Tot heden heb ik Nederlandse, Franse en Engelstalige sites doorzocht. Dus ga ik op zoek naar de vertaling van het woord zalving. Volgens translate.google.nl is dat onction en anointing. Gewapend met die termen ga ik stuk voor stuk de websites af. Maar eerst zoeken in het afbeeldingen gedeelte van google. En dan zie ik eigenlijk best wat schilderijen over dit onderwerp. Toegegeven, niet zoveel als van een bekender onderwerp zoals de Verloren Zoon.

Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie	Eerst aangeven in welke database je wil zoeken, bijvoorbeeld Images, daarna Nederlandstalig zoekwoord invullen bij onderwerp of titelwoord
www.bijbelencultuur.nl	Afbeeldingen naast bijbeltekst zijn aanklikbaar, moeilijk te downloaden
www.kb.nl/galerie/middeleeuwen/index.html	Ik hou zelf van afbeeldingen uit Middeleeuwse boeken. Te bedenken dat iemand eeuwen geleden ook al met het onderwerp bezig was, vind ik een heel bijzonder idee.
www.statenvertaling.net	Kunstwerken met een link bij een bijbelpassage in statenvertaling
www.silk.net/RelEd/bibleart.htm (Engelstalig)	Bijbelse kunst is op verschillende manieren te vinden. De site is ook bruikbaar bij de inhoudelijke voorbereiding van de kindernevendienst.
www.biblical-art.com (Engelstalig)	De website-eigenaar wil alle informatie die hij verzamelt delen met anderen. Onderwerp: bijbelse kunst
catholic-resources.org/Art/ (Engelstalig)	Verzameling van links. Een aantal links verwijst naar modern materiaal, daar rust natuurlijk copyright op
www.artbible.net (Engelstalig)	Engelstalig. Diverse kunst. Ook beeldhouwkunst
www.holybiblesketchpad.com/ (Engelstalig)	Sommige tekeningen zijn werkelijk prachtig. Rust copyright op
www.rijksmuseum.nl/zoeken/	Veel afbeeldingen van bijbelverhalen
www.beeldmeditaties.nl/	Dit is ook mooi. Pater Dries van den Akker s.j. is de schrijver van de beeldmeditaties.
Imagiva.com (Engelstalig)	Type in zoekbalk google: site:imagiva.com gevolgd-door-Engelstalig-zoekwoord, bijv. site:imagiva.com anointing. Website van schilderijen die je het makkelijkst doorzoekt met behulp van google.
jufrolanda.yurls.net/nl/page/669098	Tot slot: Juf Rolanda verzamelt heel veel links, ook over godsdienstlessen algemeen, het oude en nieuwe testament afzondelijk

Verder delen

Zijn alle afbeeldingen rechtenvrij? Rusten er geen rechten op? Dan zou je kunnen overwegen om de diapresentatie weer verder te delen met anderen. Op slideshare bijvoorbeed.
Met Kerst hebben we een keer een powerpoint presentatie gebruikt. Samen met de kinderen bekeken we verschillende schilderijen over: Jezus in de kribbe.
Natuurlijk kan je ook op slideshare zoeken naar powerpoint presentaties.

Aanvullingen?

Heb jij nog goede tips voor het vinden van plaatjes van bijbelverhalen? Of aanvullingen op de bovenstaande tekst? Welkom.

Over je eigen schaduw springen : symposium kerk, krimp, kans

Op 8 november 2011 organiseert de Provinciale Raad van Kerken in Zeeland het symposium kerk, krimp, kans. Ik ontdek het via de website www.protestantszeeland.nl. Bovendien opent de Provinciale Zeeuwse Courant op Hervormingsdag met een groot artikel. Half Zeeland is onkerkelijk.

Kans

Zal ik er naar toe gaan? Over krimp en de gevolgen voor de kindernevendienst hoor en lees ik namelijk nog veel te weinig. Bovendien gun ik mezelf een andere blik op de problematiek. Het woord kans in de titel van het mini-symposium trekt me definitief over de streep. Ik doe het.

Kerkgang in Kapelle, Zeeland, 1930

Onkerkelijk

Er zijn zorgen. Zowel in de katholieke als protestantse kerk. Als de helft van de bewoners in Zeeland al onkerkelijk is. Wat zijn de gevolgen voor de samenleving? Komt er een eind aan een reeks van 13 eeuwen waarin ouders het geloof doorgeven aan hun kinderen?

Kerk overbodig

In twee lezingen wordt het beeld geschetst. En de 3e spreker begint met een filmpje getiteld: is de kerk nog nodig? Hij vertelt over nieuwe vormen van kerk-zijn. Geloven staat eigenlijk los van de stenen kerkgebouwen. Geloven is veel meer een manier van leven. De spreker weet van jonge mensen. Ze zijn gelovig opgevoed maar hebben helemaal niks met het instituut kerk.

Kindernevendienst

Na de pauze gaat het echt leuk worden, er is tijd voor een onderling gesprek. Er zijn 4 gespreksvragen om richting te geven aan de discussie. Unaniem kiest onze tafel: Wat ziet u als de grootste uitdaging voor uw parochie/kerk/gemeente?
Ik mag vertellen dat ik erg begaan ben met de kindernevendienst. Er zijn steeds minder kinderen. Het gebeurt steeds vaker dat alle kinderen in één kindernevendienstgroep zitten. Hoe spreek je tegelijkertijd een kleuter van 4 en een prepuber van 12 aan? Niet één keer maar elke week? Als je de juiste toon niet weet te vinden gaan vooral de oudere kinderen afhaken. En heeft het handjevol kinderen genoeg andere gelovige kinderen om zich heen? Vindt het vriendjes en vriendinnetjes bij de nevendienst? Of merkt het kind telkens weer dat het de enige uit zijn klas is.

Afknappen

Het gesprek gaat verder. Een vader ziet zijn eigen kinderen afknappen op de kerk. Dát is de grootste uitdaging. Jongeren knappen af op de vorm. Op het instituut kerk. Ik herken het helemaal.

Onderdeel van het probleem

Tot mijn schrik, komt de volgende gedachte bij me op: Is de kindernevendienst dan geen onderdeel van het probleem? Nevendienst hoort immers bij het instituut kerk. Het staat er niet los van. Zonder kerkdienst geen kindernevendienst. Ik ben kindernevendienstleidster. Draag ik er nu zelf aan bij dat jongeren uiteindelijk afknappen op de kerk? Om vervolgens over krimp te klagen op dit weblog?
Zo heb ik er nog nooit tegenaan gekeken.

Bovenkerkelijk

Met bewondering kijk ik naar de katholieken. Zij werken al veel meer bovenplaatselijk dan wij, protestanten. En ik denk dat wij dat ook moeten gaan doen. Zeker in het jeugdwerk en jongerenwerk. Wat mij betreft ook op het gebied van de kindernevendienst. Maar die gedachte is nu nog taboe.

Veranderen

Er wordt ook gesproken over het veranderingsproces. Er zijn mensen die de huidige situatie willen behouden. Zij schieten bij voorbaat in de verdediging. Toch zijn er ondernemende mensen die iets durven gaan doen. Om van binnen uit in een organisatie te kunnen vernieuwen moet je in de organisatie wel onrust accepteren. En je moet je ook realiseren dat vernieuwing kan mislukken.
Durven wij 5 of 10 jaar verder te kijken? En daar nu al naar te handelen? Durven wij te vernieuwen? Wat helpt ons over onze eigen schaduw heen te springen?

Kern

Gelukkig, het is geen saaie avond. Integendeel. We spreken over de kern van geloven. We vragen ons af: vertellen we wel genoeg over de liefde van Jezus? Hebben we het over de betekenis van Jezus in ons eigen leven? Laten we op een positieve manier zien hoe je gemeente kan zijn?

Ikea

Misschien moeten we ook voor de kinderen op zoek naar een nieuwe vorm van kerk-zijn. Stel je voor. In de Ikea kan je je kind niet alleen brengen naar Småland maar ook naar de kindernevendienst. Komen de kinderen dan wel? Want over een paar jaar kan de kindernevendienst in de kerk opgeheven worden. Of krijgen we nog een kans?

Bron foto: Beeldbank Zeeland, recordnummer 59537

Meer lezen over krimp, kerk, kans:

• Half Zeeland is onkerkelijk, artikel PZC, 31 oktober 2011
• Kerk Zeeland bijna dood blogtekst Gods marketing.
• Raad van Kerken Zeeland belegt symposium kerkverlating, artikel Reformatorisch Dagblad, 9 november 2011.
• Krimp is een zegen voor de kerk. Artikel, beeld en geluid door Omroep Zeeland, 9 november 2011
• Blogtekst door W.Staat op PZC-website: Secularisatie schokt kerken Zeeland

Adventsproject kindernevendienst 2011 kiezen

Vanmorgen zie ik het e-mailbericht. JOP stuurt me het document dat is behandeld tijdens de inspiratiebeurzen. Een document waarin de verschillende projecten worden uitgelegd. Advents- en kerstprojecten van 2011 van Kind op Zondag, Bonnefooi en Vertel Het Maar.

3 adventsprojecten

Heeft het nog zin om naar het document te verwijzen? Het is al begin november.
Wat leren de statistieken van dit weblog? Vandaag zie ik dat de eerste bezoekers van dit weblog zijn gesurft naar de tekst: Advenstproject kindernevendienst 2010 kiezen. En wij vergaderen volgende week over het kerstproject.
Ja, het is vast zinvol om dit pdf-bestand nog te publiceren.
JOP dank je wel dat we meerdere mensen nu de beschikking hebben over de gegevens.

Boekje-Advent-en-Kerst-2011 (PDF-bestand)

Kerstprojectenpowerpoint (PDF-bestand)

Hoera, ik mag naar de zondagsschool

Op 30 oktober 2011 vinden wij in de kerkbanken een folder van het Nederlands bijbelgenootschap. Het trekt meteen mijn aandacht.
Hoera, ik mag naar de zondagsschool staat erop.

School is saai

Zelf had ik altijd veel medelijden met mijn hervormde jeugdvriendin. Je zal toch op zondag eerst naar de kerk moeten en daarna óók nog naar school. Wat had ik met haar te doen. Ik ervoer school als saai en vervelend en zij zat óók op zondag in die situatie. Nee, bij de zondagsschool kon ik me niks leuks voorstellen. Blij dat wij gereformeerd waren.

Herkenbare hartstocht

In de NBG-folder lees ik woorden naar mijn hart: “Kinderen over Gods liefde vertellen, dat is het mooiste wat er is”. Opgetekend uit de mond van een coördinator van een zondagsschool in Togo. Een zondagsschooljuf vertelt dat ze het fijn vindt om de kinderen over de liefde van Jezus te vertellen. Beste Togolese mevrouw, dat heb ik nu ook.

Zondagsschoolmateriaal

Het jongetje op de voorkant van de folder leest in een boek. Het heet: “ik bewaar het woord van God in mijn hart”. Het jongetje is blij met wat hij gekregen heeft. Het boek is nieuw zondagsschoolmateriaal, dat door het bijbelgenootschap in Burkina Faso is uitgedeeld. Het NBG ondersteunt dit verspreiden van zondagsschoolmateriaal.

Kadootje voor de kinderen

Vandaag krijgen de kinderen in onze kerk ook een kadootje. Onze predikant is kortgeleden teruggekeerd uit Zuid-Afrika. Ze is in Uitsig geweest om naar het nieuwe dak van de kerk te kijken. Wij hebben meebetaald aan de verbouwing.

Hartje

Ze schetst hoe het leven in de Kaapse Vlakte is. Het lijkt een leven zonder hoop. Vol met armoede, geweld, AIDS, HIV en TBC. Kinderen leren er al vroeg om geld te verdienen. Alle kleine beetjes helpen. En de predikant helpt weer door de koopwaar van de kinderen te kopen. Het zijn rode hartjes, gemaakt met kralen en ijzerdraad. Het Nederlandse kind is erg blij met het hartje. Zo maar gekregen van de dominee.

Hoop

Wij volwassenen krijgen een ander kado in de vorm van een prachtige overdenking. Wij krijgen een beeld geschetst van mensen vol van hoop. Mensen die een half uur voor aanvang van de dienst al aanwezig zijn. Ze zingen en klappen zich warm.
Wij krijgen het voorbeeld te horen van waakzame mensen, die hun olielamp bijgevuld houden.

Dit filmpje geeft een impressie van de zondagsschool in Togo. Bij minuut 2.43 begint de motivatie van de zondagsschooleiding en bij minuut 3.13 is te zien hoe er gecollecteerd wordt.